Sunday Times Books LIVE Community Sign up

Login to Sunday Times Books LIVE

Forgotten password?

Forgotten your password?

Enter your username or email address and we'll send you reset instructions

Sunday Times Books LIVE

Richard de Nooy

@ Sunday Times Books LIVE

#BookWalk | De drift van Sneeuwwitje | Bas Belleman

De drift van Sneeuwwitje‘Er sluimert zo veel onder de oppervlakte van sprookjes dat latere vertellers het lang niet altijd doorhebben, alsof ze melodieën fluiten die ze niet doorgronden’ – dat schrijft Bas Belleman in het nawoord van deze betoverende bundel. Verhalen die we allen heel goed denken te kennen worden plotseling in een helderder en poëtischer licht geplaatst, waardoor ook de schaduwen duisterder en angstaanjagender worden. Hieronder een citaat uit ieder sprookje, met een kanttekening van deze dankbare lezer.

Koning Lijsterbaard
Ze was opgegroeid in kalme rijkdom,
kende de statige torens van het kasteel
en de hoogte van de troonzaal
en wist hoe die rijkdom haar schoonheid bewoog
als wind die een vlag laat wapperen
(p. 8) De middenklasse komt er bekaaid af in sprookjes. Je hebt alles of niets of een pratende poes.

Doornroosje
Zestien jaar en voorspelbaar
mooi en vlijtig, maar ook lauw en lijzig.
(p. 25) De veeleisende prinsessen zijn niet om aan te slepen.

Sneeuwwitje
Sneeuwwitje heeft haar best jaren
nog maar nauwelijks aangebroken.
Ze gloeit van haar schemerschoonheid:
een opgaande zon van een meisje.
Wat kan ik daartegen beginnen?
(p. 30) Ontelbare wrede, jaloerse moeders, schoonmoeders, toverkollen en koninginnen. De afgunst druipt als gif uit hun verwrongen smoelen.

Roodkapje
Hij heeft een gele grijns.
Zijn slordige lippen, vermoeid van het grommen,
willen niet helemaal sluiten.
(p. 39) Pas toch op voor pratende dieren, lieve mensenkinderen.

Assepoester
Ik zal sterker zijn dan pesten.
Die meisjes verloren hun vader,
ik verloor mijn moeder,
ons verdriet heeft ons verbonden.
(p. 45) Diepe ellende en wezenleed blijken het cement van ieder sprookje.

De ganzenhoedster
IJselijke kreten zwermen naar alle kanten weg door de stad,
als bange vogels die het meisje in haar doodsnood ontvluchten.
(p. 64) Onthoofde paarden en meisjes in spijkertonnen, daar zou Disney eens een speelfilm over moeten maken.

Klein Duimpje
Klein Duimpje hoorde alles
Had zich verstopt onder hun stoelen
om zijn broers te ontlopen,
die in de bedden hapten, in de dekens,
en de bladeren uit de dakgoot aten.
(p. 66) Er wordt opvallend vaak honger geleden en dan is de beste oplossing natuurlijk een of meerdere kinderen het bos in brengen of door anderen laten uitbuiten.

De nieuwe kleren van de keizer
Revolutie breek uit in het keizerlijk lichaam
en tientallen lelijke schreeuwers
rennen over zijn rug naar zijn nek.
(p. 79) Je ziet ze rennen dankzij Bellemans vernuftige pen.

De prinses op de erwt
Nauwelijks is het drijfnatte meisje binnen
of de regen is voorbij gedreven.
Plassen blijven liggen als gewonde soldaten;
hun bloed kleurt de hemel roze.
(p. 85) Seks en dood liggen steeds innig verstrengeld.

Rapunzel
Mijn lelijke lichaam heeft me gedwongen.
Waar had ik anders liefde kunnen vinden
dan in de duistere poelen van mijn macht?
(p. 91) Er komen ook een hoop lelijkerds voorbij, die allemaal een bijltje te slijpen hebben.

De rattenvanger van Hamelen
Zijn verschijning was voor het grauw
van Hamelen als het knallen van een zweep.
Ze voelden wat deze man zou zijn:
een kleurig antwoord op de duisternis.
(p. 100) En niemand houdt zich aan hun afspraken, ondanks alle risico’s van dien.

Repelsteeltje
‘Ziet u daar mijn mooie dochter?
Zij kan spinnen, spinnen als een schikgodin,
lange draden van geluk,
zelfs stro verandert ze in goud.’
(p. 107) Vaders liegen zich een ongeluk om prinsen te paaien.

De gelaarsde kat
De koning liet zich amuseren:
een kat met een meester
is als een vlam in het water
of een zingend varken.
(p. 116) En als het allemaal even niet meezit zijn er altijd weer listige pratende dieren om de gaten in het verhaal te vullen.

Vrouw Holle
Ze kwam thuis bij een huis en klopte aan.
Een vreemde vrouw deed open,
oud als de sterren, gerimpeld als de wolken,
grote tanden en toch vriendelijk.
(p. 124) Eindelijk een lelijkerd die wel een beetje aardig doet.

Twee koningskinderen
Ik ben bedrogen, maar hoe?
Waarom kan ik deze prins niet doden
voor de ogen van mijn dochters?
Ze zouden zo veel leren.
(p. 132) Gelukkig zijn er ook steeds weer mooie Disney-momenten.

Blauwbaard
Alsof talloze bange strikjes zich plotseling strekken
en een korset openspringt,
zo stromen nu al haar angsten door haar adem
en vloeien naar haar dood.
(p. 148) Belleman voor al uw beeldspraak, waardoor de doffe ellende zich toch als een rijk banket aandient. Gaat dat lezen! Voorlezen kan ook, maar dan alleen aan kinderen die al Grand Theft Auto spelen.

(Bas Bellemans De drift van Sneeuwitje verscheen bij Van Gennep.)

 

Please register or log in to comment